Zwiedzamy Wielkopolskę szlakiem Adama Mickiewicza

Ruszając szlakiem naszego wieszcza narodowego Adama Mickiewicza zwiedzić można bardzo ciekawe miejsca na terenie Wielkopolski. Podczas takiej wyprawy z pewnością uda się zgłębić nie tylko koleje życia Mickiewicza, ale także niemal dotknąć historii Polski w XIX wieku, gdyż pobyt poety w Wielkopolsce był nierozerwalnie związany z wydarzeniami historycznymi, a głównie z Wiosną Ludów w 1848 r. Wyruszając na ten szlak przygotujmy się również na obecowanie z piękną przyrodą.

Swoją wycieczkę tropem pobytu Adama Mickiewicza warto zacząć od stolicy województwa wielkopolskiego – Poznania. Według historyków poeta odwiedzał to urokliwe miasto kilkakrotnie. Według zachowanych materiałów, przebywał wówczas w hotelu Kramakiewicza. Niestety obecnie budynek ten nie istnieje.

Jednak w jego miejscu, czyli na rogu ul. 23 lutego i al. Marcinkowskiego umieszczono pamiątkową tablicę, która wspomina pobyt Mickiewicza na tych terenach. Poznań uhonorował wieszcza w dwa szczególne sposoby. Po pierwsze, jego imieniem nazwano Uniwersytet w Poznaniu. Po drugie w centrum miasta znajduje się plac nazwany imieniem poety, na którym stoi pomnik Mickiewicza, postawiony w 1960 r. Projektantami monumentu są Bazyl Wojtowicz i Czesław Wożniak. Co ciekawe, pomnik Mickiewicza stoi w miejscu, w którym w 1859 r. odsłonięto pierwszy pomnik na ziemiach polskich. Jest to więc miejsce przesiąknięte historią.

Po zwiedzeniu Poznania, ruszamy w stronę malowniczej miejscowości – Kórnik. Po drodze mijamy  bujne lasy Wielkopolski, które latem kuszą zapachem runa leśnego, a jesienią zachęcają do zbierania grzybów. W Kórniku znajduje się neogotycki zamek z Muzeum Wnętrz i Biblioteką Kórnicką PAN. Budynek otoczony jest najbogatszym w Wielkopolsce, i jednym z najpiękniejszych w Europie arboretum. W zbiorach tutejszej Biblioteki przechowywany jest m.in. taki rarytas dla wielbicieli A. Mickiewicza jak fragment rękopisu III części Dziadów.

Po zwiedzeniu Kórnika warto zajechać do miejscowości Koszuty, gdzie mieści się Muzeum Ziemi Średzkiej z końca XVIII w. Stworzono tam ekspozycję siedziby szlacheckiej, a w pobliżu budynku Muzeum ustawiono 3 ciekawe wiatraki koźlaki. Takie z pozoru niewielkie zabytki doskonale się prezentują w otoczeniu malowniczych lasów.

Następnym przystankiem na szlaku śladami Adama Mickiewicza jest Środa Wielkopolska. To tutaj od końca XV w. do rozbiorów odbywały się sejmiki szlachty z poznańskiego i kaliskiego. Zobaczyć można tutaj pomnik gen. J.H. Dąbrowskiego postawiony w 1997 r. oraz kolegiatę późnogotycką z renesansową kaplicą.

Kolejnym punktem na trasie mickiewiczowskiej jest Winna Góra. Miejscowość ta była w latach 1807-1818 siedzibą wspomnianego już gen. Dąbrowskiego. Była to wówczas własność biskupów poznańskich. Pozostałością po czasach dawnych jest kościół późnobarokowy z 1766 r., przebudowany w 1912 r.

Znajduje się w nim kaplica grobowa gen. Dąbrowskiego. W Winnej Górze zwiedzić można również neoklasyczny pałac z 1910 r. z Izbą Muzealną,otoczony parkiem krajobrazowym. Park to doskonała okazja do przerwy w podróży i odbycia przyjemnego spaceru w otoczeniu parku, który był światkiem wielu wydarzeń z przeszłości.

Jadąc dalej docieramy do Miłosławia. Miejscowość ta była 30.04.1848 r. świadkiem zwycięskiej bitwy powstańców Wiosny Ludów z Prosakami. Zwiedzić można tutaj również kościół z 1620 r., który został przebudowany w XIX i XX w. oraz pałac z początku XIX w., także poddany przebudowie – obecnie ma formę neorenesansowej rezydencji.

W Miłosławiu zwiedzić można rozległy park krajobrazowy, w którym stoi pierwszy na ziemiach polskich pomnik Juliusza Słowackiego z 1899 r. Nie jest wielką tajemnicą fakt, że Mickiewicz pozostawał w ciągłym konflikcie ze Słowackim, nie ceniąc zbytnio jego talentu.

Podążając szlakiem Adama Mickiewicza, nie można pominąć miejscowości Pyzdry. Miała tutaj miejsce bitwa powstania styczniowego. Jednak osoby podążające śladem A. Mickiewicza z pewnością zainteresuje fakt, że według historyków Mickiewicz dotarł do Pyzdrów tuż po przekroczeniu granicy między zaborami w sierpniu 1831 r.

To od tutejszych mieszkańców dowiedział się o dogasającej Wiośnie Ludów. Podjął wówczas decyzję o powrocie do Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Obecnie można tutaj zwiedzić pofrańciszkański zespół poklasztorny, w którym mieści się Muzeum Regionalne oraz późnogotycki kościół farny.

Ruda Komorska, następny punkt na szlaku mickiewiczowskim to miejsce, w którym Mickiewicz przekroczył granicę w sierpniu 1831 r. Rzeka, płynąca tędy do dzisiaj, była w XIX w. granicą między Wielkim Księstwem Poznańskim a Królestwem Polskim.

Bielewo jest miejscem obowiązkowym na szlaku śladami twórcy „Pana Tadeusza”. Mickiewicz odwiedził tu w październiku 1831 r. Kaliksta Bojanowskiego. Niestety obecny wygląd dworku Bojanowskich utracił już wygląd siedziby szlacheckiej.

Podążając dalej nie sposób nie zajechać do Lubinia. Istnieją wiarygodne dowody, że odwiedził tę miejscowość. Napisał o tym chociażby benedyktyn Józefat Ostrowski, autor pierwszej książki o pobycie wieszcza w Wielkopolsce.

W Lubiniu od 1075 r. do dziś funkcjonuje klasztor Benedyktynów. Znajduje się w nim pamiątkowa tablica, upamiętniająca setną rocznicę pobytu Mickiewicza w Lubiniu oraz fotel celebransa. Według ustnych przekazów, na fotelu pochodzącym z Kopaszewa miał siadać sam wieszcz, podczas pobytu w tamtejszym pałacu.

Wspomniane już Kopaszewo położone jest niedaleko Lubinia. Mickiewicz przebywał tutaj kilkakrotnie. Świadczą o tym liczne pamiątki, np. wpis do pamiętnika Honoraty Skórzewskiej, datowany na sierpień 1831 r. Wzmianka o Kopaszewie znalazła się także w nieopublikowanej wersji „Pana Tadeusza”. Niestety pałac, w którym przebywał wieszcz spłonął w 1886 r. W odbudowanym budynku stworzono skromną Izbę Mickiewiczowską, a w parku okalającym zabytek rośnie okazały dąb Mickiewicza, pod którym ponoć osobiście siadywał na kamiennej ławeczce. Warto nie stracić takiej okazji i udać się choćby na krótki spacer po pałacowym parku.

Po odwiedzeniu Kopaszewa, wyruszamy do Chorynia. Mickiewicz był tutaj co najmniej dwukrotnie – 20 lub 21 września 1831 r., kiedy to jako ojciec chrzestny brał udział w uroczystościach Chrztu Zofii Taczanowskiej oraz w drugiej połowie stycznia 1832 r.

Wówczas zdecydował się tutaj pozostać aż do końca pobytu w Wielkopolsce, czyli do przełomu lutego i marca 1832 r. Co ciekawe, to w Choryniu powstała pierwsza wersja znanego wiersza powstańczego – „Reduty Ordona”. Dzisiaj można tutaj zwiedzić dworek klasyczny z parkiem i kościołem neogotyckim.

Następnie na trasie szlaku śladem Adama Mickiewicza warto odwiedzić takie miejscowości jak Racot, Kościan, Stęszew i Szreniawę. W Racocie do dyspozycji turystów oddano pałac w stylu klasycznym, otoczony pięknym parkiem krajobrazowym oraz kościół późnobarokowy.

Kościan zaprasza natomiast do odwiedzenia gotyckiego Kościoła Farnego, kościoła późno- i neobarokowego oraz ratusza, w którym mieści się Muzeum Regionalne. Tego rodzaju Muzeum możemy także zwiedzać w Stęszewie, gdzie stworzone zostało ono z podcieniowego domu, pochodzącego z II poł. XVIII w. W Stęszewie na turystów czeka również ciekawostka w postaci nasypu po zamku średniowiecznym. Szreniawa oferuje natomiast zapoznanie się z bogactwem wystaw Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego.