Centrum Szyfrów Enigma powstało w budynku Collegium Martineum w centrum miasta, u zbiegu ul. Kościuszki i św. Marcin. To właśnie tam pracowali słynni kryptolodzy z Uniwersytetu Poznańskiego. Inwestycja jest efektem współpracy Miasta Poznań z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza. Przeznaczono na ten cel ok. 30 mln złotych. Istotne jest także wsparcie ze środków Unii Europejskiej.
W Poznaniu od lat apelowano o odpowiednie upamiętnienie działań poznańskich kryptologów, którzy przyczynili się do przełomu w walce z wrogiem podczas II wojny światowej. Do tej pory brakowało miejsca, w którym historia Rejewskiego, Zygalskiego i Różyckiego byłaby przedstawiona w odpowiedniej dla ich roli formie.
Centrum Szyfrów Enigma ma być odpowiedzią na apele mieszkańców i historyków.
Podczas dzisiejszej konferencji prasowej podano szczegóły otwarcia oraz datę uruchomienia Centrum.
Zaplanowano cały weekend otwarcia z dodatkowymi atrakcjami, który rozpocznie się w piątek, 24 września. Wtedy to odbędzie się wieczorne, plenerowe widowisko multimedialne z użyciem technik 3D, które zostanie wyświetlone na fasadzie budynku.
„Wydarzenie, zatytułowane “Brzmienia Szyfrów”, rozpocznie się od premiery utworu muzycznego Patryka Piłasiewicza, związanego z Poznaniem muzyka i kompozytora, który od 2012 roku realizuje projekt upamiętniający złamanie szyfru Enigmy przez Polaków. W utworze pojawią się echa fraz Paderewskiego i Wieniawskiego, bliskich Poznaniowi i Wielkopolsce” – wyjaśnia Urząd Miasta Poznania
Wydarzenie będzie transmitowane online.
Multimedialną ekspozycję Centrum będzie można zwiedzać od soboty, 25 września. Z okazji otwarcia przygotowano promocje biletowe, a także nocne zwiedzanie Centrum. Dodatkowo, zarówno w sobotę jak i niedzielę będą się odbywać specjalne oprowadzania po budynku Collegium Martineum i dzielnicy zamkowej.
W sobotę będzie można wziąć udział w tajnym kursie szyfrów odbywającym się w formie gry terenowej. Z kolei w niedzielę wieczorem planowany jest spektakl wizualno-dźwię̨kowy “Czy świat potrwa jeszcze trzy kwadranse?…”, dedykowany Henrykowi Zygalskiemu i jego partnerce Bercie Blofield. To także dostępne będzie podczas transmisji online.
Podczas konferencji prasowej zaprezentowano wyjątkowy eksponat, który znajdzie się w Centrum Szyfrów Enigma. To niemiecka maszyna szyfrująca wypożyczona ze zbiorów Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Maszyna powstała w latach 30. XX wieku. Jak określono, jest to wersja K (K 574), czyli model używany m.in. w handlu przez wojsko i dyplomację szwajcarską.
Do zbiorów kołobrzeskiego muzeum trafiła w 1987 roku, kupiona od Przedsiębiorstwa Państwowego Desa w Toruniu.
Enigma trafiła do zbiorów muzeum w latach 80. Została kupiona przez naszego pracownika. Jest to egzemplarz czterowirnikowy, cywilny, wyprodukowany w latach 30. – zaznacza Aleksander Ostasz, dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. – Dziękuję władzom Miasta Poznania, że podjęły się zadania upamiętnienia i przekazywania następnym pokoleniom wiedzy o dokonaniach polskich kryptologów.
Jak zauważa Miasto, maszyna, która będzie dostępna w Poznaniu nie posiada swojej karty naukowej, ani nie jest znana dokładna data jej produkcji. Właśnie przez to nie ma możliwości wyjaśnienia jej przeszłości.
Ekspozycja Centrum Szyfrów Enigma będzie podzielona na trzy części. Pierwsza to kurs szyfrów. Zwiedzający poznają tam metody szyfrowania już od czasów starożytności aż do współczesności. Kolejne części to już aspekty historyczne związane ze złamaniem kodu Enigmy i skutkami tego wydarzenia, które doprowadziło do rewolucji cyfrowej.
W Centrum znajdzie się także Mediateka z materiałami cyfrowymi, które przybliżą postaci polskich kryptologów. Pomyślano także o najmłodszych – Strefa Szyfrów to specjalne miejsce dla rodzin, w którym samodzielnie można zdobywać wiedzę.
Misją Centrum ma być budowanie świadomości o historii kryptologii w Poznaniu i tego, że to właśnie tu miało miejsce złamanie kodu słynnej maszyny. Jednocześnie ma także w przystępny i nowoczesny sposób łączyć fakty historyczne budując obraz rozwoju technologii i rewolucji cyfrowej. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak bardzo wiedza, nauka i technologia wpływają na siebie i jak wydarzenia historyczne wiążą się z postępem i współczesnością.
Przestrzeń Centrum Szyfrów Enigma jest przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, starszych oraz rodzin z dziećmi. Dostępny jest również specjalny pokój wyciszenia oraz miejsca odpoczynku. Na miejscu można wypożyczyć słuchawki wyciszające i wózek rehabilitacyjny.
Obecnie w budynku prowadzone są jeszcze ostatnie prace wykończeniowe.
Operatorem CSE jest Poznańskie Centrum Dziedzictwa – miejska instytucja kultury zarządzająca: Bramą Poznania, Traktem Królewsko-Cesarskim, Galerią Śluza czy Fest Fyrtlem.
