„Matka Kunitzera” wróci do domu? Obraz czeka w Niemczech, trwa walka o jego sprowadzenie do Wielkopolski

Ma ponadregionalną wartość artystyczną, ale dla mieszkańców wschodniej Wielkopolski może znaczyć znacznie więcej. „Portret Matki” Friedricha Kunitzera, przedstawiający Emmę z Gutknechtów Kunitzer, został wystawiony na sprzedaż w Niemczech. Pojawił się pomysł, by sprowadzić dzieło do Polski i związać je na nowo z miejscem, z którego wywodzi się historia rodziny artysty. Potrzeba 1350 euro oraz środków na transport. Ruszyła zbiórka.

Organizatorzy akcji mówią o symbolicznym „powrocie do domu”. Nie chodzi bowiem o przypadkowe dzieło znalezione na zagranicznym rynku sztuki. Bohaterką obrazu jest matka malarza, którego losy i historia rodzinna przez pokolenia związane były ze wschodnią Wielkopolską.

Friedrich Kunitzer urodził się w 1907 roku w Przedczu. Był synem Emila Kunitzera, kantora i nauczyciela, oraz Emmy z Gutknechtów. Po maturze w Łodzi rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie kształcił się pod kierunkiem Fryderyka Pautscha. W 1930 roku wyjechał do Paryża i zamieszkał u Józefa Pankiewicza, jednego z najważniejszych polskich malarzy pierwszej połowy XX wieku.

Dla inicjatorów zbiórki szczególne znaczenie ma jednak nie tylko artystyczna droga Kunitzera, ale także historia jego rodziny.

Kunitzerowie byli częścią wielokulturowej społeczności dawnej Wielkopolski, w której przez lata żyli obok siebie przedstawiciele różnych narodowości i wyznań. Ich losy wpisują się również w historię osadnictwa olenderskiego, które przez stulecia wpływało na rozwój wielu miejscowości, lokalną kulturę i krajobraz regionu.

Dlatego „Portret Matki” postrzegany jest przez organizatorów akcji nie tylko jako dzieło sztuki.

Na obrazie znajduje się Emma z Gutknechtów Kunitzer – konkretna osoba należąca do rodziny związanej z regionem. Wraz z jej wizerunkiem zachował się więc materialny ślad świata, którego w takim kształcie już nie ma.

Obraz znajduje się obecnie w Niemczech. „Bildnis der Mutter” został wystawiony na sprzedaż w galerii Maximilliana von Koskull w Marktbergel wraz z innymi pracami Friedricha Kunitzera.

Cena wynosi 1350 euro. Do tego należy doliczyć koszty bezpiecznego transportu dzieła do Polski. Kwota okazała się na tyle wysoka, że osoby zainteresowane sprowadzeniem obrazu postanowiły zwrócić się o pomoc i uruchomić publiczną zbiórkę.

Wybór właśnie tej pracy nie jest przypadkowy. „Portret Matki” był reprodukowany w katalogach i publikacjach, a jednocześnie bezpośrednio łączy twórczość Kunitzera z historią jego rodziny.

Czas może mieć znaczenie. Dopóki obraz znajduje się w ofercie galerii, istnieje możliwość jego zakupu i sprowadzenia do Polski. Jeżeli jednak wcześniej zainteresuje się nim prywatny kolekcjoner, dzieło może ponownie zmienić właściciela i na wiele lat zniknąć z publicznego obiegu.

Stąd apel inicjatorów zbiórki o wsparcie zakupu.

Cel ma wymiar nie tylko artystyczny, ale przede wszystkim historyczny. Sprowadzenie obrazu oznaczałoby powrót do wschodniej Wielkopolski materialnego świadectwa losów jednej z rodzin, które współtworzyły wielokulturową historię tej części regionu.

Jeżeli zbiórka zakończy się sukcesem, do Wielkopolski wróci nie tylko dzieło Friedricha Kunitzera. Symbolicznie wróci również sportretowana przez niego matka – Emma – i fragment historii rodziny, która przez pokolenia była związana z tym regionem.