Nawet 90 proc. niższe rachunki za ogrzewanie? W Wielkopolsce rusza nowy program

Budynki pamiętające czasy Państwowych Gospodarstw Rolnych, wysokie rachunki za ogrzewanie i instalacje wymagające modernizacji. Tak wygląda sytuacja części mieszkańców wielkopolskich wsi. Teraz pojawiła się szansa na zmiany. W piątek, 30 października, przedstawiciele 16 gmin odebrali w Poznaniu decyzje o przyznaniu pierwszych dotacji w ramach programu „Ekologiczna Wieś”. Na całe przedsięwzięcie przewidziano 40 milionów złotych.

Program powstał z myślą o budynkach wielorodzinnych znajdujących się na terenach wiejskich i w mniejszych miejscowościach. Szczególne miejsce zajmują w nim dawne bloki popegeerowskie, które często od lat nie przechodziły kompleksowych remontów poprawiających ich efektywność energetyczną.

Podczas gdy w wielu miastach przeprowadzono już ocieplenia bloków i modernizacje systemów ogrzewania, część podobnych budynków na terenach wiejskich nadal pozostaje w złym stanie technicznym. Dla mieszkańców oznacza to między innymi duże straty ciepła i wysokie koszty utrzymania mieszkań.

Właśnie ten problem ma ograniczyć pilotażowy program „Ekologiczna Wieś”, realizowany przy współpracy samorządu województwa wielkopolskiego oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

Pierwsze decyzje o dofinansowaniu przekazano podczas spotkania w Urzędzie Marszałkowskim w Poznaniu. W wydarzeniu uczestniczyli ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego Jacek Bogusławski oraz prezes poznańskiego WFOŚiGW Rafał Ratajczak.

Wsparcie w pierwszym etapie otrzymało 16 samorządów: Blizanów, Bojanowo, Chodów, Czempiń, Kępno, Kołaczkowo, Kościelec, Kotlin, Koźmin Wielkopolski, Krzywiń, Lubasz, Orchowo, Powidz, Rawicz, Trzcianka oraz Wilczyn.

Łącznie planowane inwestycje dotyczą 16 budynków wielorodzinnych, w których znajduje się 266 mieszkań.

Na razie przyznane środki, wynoszące łącznie 603 900 zł, zostaną przeznaczone na przygotowanie dokumentacji technicznej i audytów energetycznych. Dopiero na ich podstawie zostanie określony szczegółowy zakres robót i koszt modernizacji poszczególnych budynków.

W kolejnym etapie samorządy będą mogły ubiegać się o finansowanie właściwych prac budowlanych.

W zależności od potrzeb mogą one obejmować ocieplenie ścian, modernizację źródeł ogrzewania, wykonanie instalacji fotowoltaicznych z magazynami energii, przebudowę infrastruktury cieplnej oraz zastosowanie rozwiązań ograniczających zużycie energii w częściach wspólnych.

Celem jest przede wszystkim zmniejszenie zapotrzebowania budynków na energię, a tym samym ograniczenie wydatków ponoszonych przez mieszkańców.

Podczas spotkania Paulina Hennig-Kloska zwróciła uwagę, że w przypadku szczególnie zaniedbanych budynków potencjalne oszczędności na ogrzewaniu mogą być bardzo duże.

Według ministry odpowiednio przeprowadzona termomodernizacja może w niektórych przypadkach obniżyć rachunki za ciepło nawet o 70 procent, a w skrajnych sytuacjach o 90 procent. Są to jednak możliwe efekty modernizacji, a nie gwarantowane oszczędności dla każdego budynku.

Program ma również ograniczyć emisję zanieczyszczeń pochodzących z przestarzałych źródeł ogrzewania.

Jak podkreślił Jacek Bogusławski, samorząd województwa od lat prowadzi działania na rzecz poprawy jakości powietrza. Szczególnym problemem pozostają miejscowości, w których nadal odnotowuje się przekroczenia dopuszczalnych poziomów szkodliwych pyłów oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu.

W ocenie władz województwa modernizacja budynków na terenach wiejskich może jednocześnie ograniczyć ubóstwo energetyczne, poprawić warunki mieszkaniowe i zmniejszyć emisję zanieczyszczeń.

Budżet wielkopolskiego programu wynosi 40 mln zł. Połowę tej kwoty, czyli 20 mln zł, zapewnia Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Pozostałe 20 mln zł pochodzi z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

Pilotaż ma także posłużyć do oceny możliwości wprowadzenia podobnych rozwiązań w całym kraju.

Ministra klimatu i środowiska zapowiedziała przygotowanie ogólnopolskiego programu, którego budżet pilotażowy ma wynieść do 500 mln zł. Jeżeli rozwiązanie się sprawdzi, mogłoby na stałe znaleźć się wśród programów realizowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Na razie pierwszym zadaniem wielkopolskich gmin będzie przygotowanie dokumentacji, która umożliwi przejście do właściwych inwestycji. Dopiero ich realizacja pokaże, w jakim stopniu modernizacja przełoży się na koszty ogrzewania i warunki życia mieszkańców dawnych osiedli popegeerowskich.